مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، «بابک رضایی»، پس از شش ماه پرحاشیه و پرفرازونشیب، سکوت خود را شکست و از «بزرگترین مشکل» در مواجهه با تهیهکنندگان قانونگریز و «فضاسازیهای رسانههای زرد» سخن گفت. رضایی، با تأکید بر نقش بیبدیل موسیقی در «جنگ ۱۲ روزه» و تحولات اجتماعی، «سند ملی موسیقی» را یک پشتوانه «قوی» و «غنی» برای عبور از چالشهای ایدئولوژیک دانست و همچنین برای نخستین بار از راهکار «جهادگونه» برای تأمین سالنهای ارزانقیمت اجرای موسیقی ایرانی خبر داد.
گزارش اجمالی از مدیریت پرچالش شش ماهه
بابک رضایی در اولین مصاحبه مشروح رسانهای خود پس از انتصاب به عنوان مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن تشریح شرایط ویژه و «پرچالش» مدیریت در حوزه فرهنگ و هنر در نظام سیاسی مبتنی بر اندیشههای عقیدتی، به تشریح گزارشی اجمالی از فعالیتهای شش ماهه خود پرداخت. او با اشاره به نوسانات و فرازونشیبهایی که حوزه موسیقی همواره با آن روبهروست، بر لزوم اعتماد مدیران بالادستی به کارگزاران این حوزه تأکید کرد و از رسانهها خواست که از «فضاسازیهای رسانههای زرد» فاصله بگیرند.
رضایی، بزرگترین توفیق دفتر موسیقی در این مدت را اثبات جایگاه اثرگذار موسیقی ایران در بزنگاه «جنگ ۱۲ روزه» دانست و این رویداد را فرصتی برای یک «مانور میدانی» توصیف کرد که نشان داد هنرمندان تا چه اندازه میتوانند در مسیر اتحاد، همبستگی و نشاط اجتماعی نقشآفرین باشند. وی با یادآوری نقش پررنگ موسیقی در پیروزی انقلاب و سالهای دفاع مقدس، هدف اصلی مدیریت خود را تغییر مسیر به سمت «موسیقی علمی، جدی، فرهنگی و اصیل» اعلام کرد و ابراز امیدواری کرد که با بازگشت موسیقی به رسانه ملی، «حافظه شنیداری» جامعه اصلاح و تقویت شود.
بزرگترین مشکل ما با تهیهکنندگان موسیقی در این سالها، این بوده که متأسفانه در جامعه ما، پایبندی و تعهد لازم برای انجام امور بر اساس قوانین مرسوم وجود ندارد و همگان در پی یافتن راههای دررو و میانبر برای دور زدن فرآیندها هستند.
راهکارهای برونرفت از چالشهای ساختاری
مدیرکل دفتر موسیقی در پاسخ به چالش نبود حمایتهای کافی از موسیقی جدی و اصیل ایرانی، سه راهکار اصلی را مطرح کرد:
- حمایت از موسیقی ایرانی و ارتباط با رسانه ملی: او بازگشت موسیقی ایرانی به رسانه ملی را یک اولویت حیاتی برای ایجاد «فرآیند شنیداری» در جامعه دانست.
- استفاده از سالنهای دستگاههای دولتی: رضایی با یک درخواست صریح از وزیر فرهنگ و ارشاد و هیئت دولت، خواستار ابلاغ و ایجاد سازوکاری شد تا سالنهای آمفیتئاتر ادارات و سازمانهای دولتی که با بودجه عمومی احداث شدهاند، در ساعات غیراداری به صورت رایگان یا با حداقل قیمت در اختیار گروههای موسیقی قرار گیرند. این طرح با هدف کاهش هزینههای اجرا و ارزانسازی بلیتها برای مخاطبان طراحی شده است.
- پشتوانه «سند ملی موسیقی»: در مواجهه با دیدگاههای مختلف و دخالتهای خارج از وزارتخانه، رضایی امضای این سند توسط شهید رئیسی (به عنوان یک رئیس جمهور حوزوی) را «پشتوانهای قوی» برای استناد و پیشبرد فعالیتها در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی دانست و ابراز امیدواری کرد که این قانون به تدریج در کالبد فعالیتهای هنری کشور شکل بگیرد.
بزرگترین چالش: قانونگریزی تهیهکنندگان و مدیریت «لحظهای»
رضایی، با تأکید بر جایگاه والای تهیهکنندگان به عنوان مهمترین حلقه زنجیره تولید موسیقی، بزرگترین مشکل در این حوزه را عدم پایبندی و تعهد لازم به قانون دانست. او صراحتاً بیان کرد: «همگان در پی یافتن راههای دررو و میانبر برای دور زدن فرآیندها هستند» و از ارتباطگیری برخی تهیهکنندگان با «مراکز و افراد مختلف در موقعیتهای اجتماعی، سیاسی، امنیتی و انتظامی» برای اعمال فشار جهت اخذ مجوز انتقاد کرد.
او خواستار آن شد که مدیریت اجرای صحنهای و موسیقی، منحصراً و با اتکا به «سند ملی موسیقی» در وزارت فرهنگ و ارشاد و توسط دفتر موسیقی انجام شود تا از «شرایط آشفتهای» که تکرار چنین رویدادهایی به وجود آورده، جلوگیری شود.
در بخش دیگری، رضایی به چالشهای «نانوشته» مدیریت در این حوزه پرداخت و از لزوم «مدیریتِ لحظهای و پیشامدهای غیرمترقبه»سخن گفت. او برای نمونه به ماجرای لغو کنسرت در مجموعه نیاوران اشاره کرد و اعتراف کرد که در برابر اعتراض ساکنین محل که «آرامششان مخدوش شده بود»، هیچ پاسخی برای ارائه نداشته است. او صراحتاً اعلام کرد: «شرایط مدیریت چنین جریانی در هیچ کتاب مدیریتی مورد بحث قرار نگرفته است.»
چالش مجوز شعر و ترانه و پاسخ به حواشی لغو کنسرت
مدیرکل دفتر موسیقی، مشکل در صدور مجوز شعر و ترانه را ناشی از «بهروز نشدن روال مجوز» دانست که موجب میشود در صورت سختگیری متهم به «سانسور» و در صورت اغماض متهم به «ترویج ابتذال» شوند. او با اشاره به اهمیت پاسداشت زبان فارسی و نگرانی از ورود «کلمات بیمحتوا» و واژگان غیرفارسی، تأکید کرد که صدور مجوز برای آثاری که «اصلاً شعر نیست و کلمات بیمحتوا دارد» را نمیپذیرد. همچنین، رضایی با اعطای مجوز به موسیقی «رپ» به شرط «قابل دفاع بودن محتوای کلام» موافقت کرد.
رضایی همچنین تأکید کرد که در شش ماه گذشته، «موردی برای لغو مجوز» نداشتهاند و مواردی نظیر اتفاق نیاوران را «لغو کنسرت» نمیداند، بلکه آن را ناشی از «ناهنجاری» و عدم رعایت «ملاحظات منطقهای و محلی» دانست.
شاید تنها هنری است که بیشترین دین خودش را به نظام و انقلاب ادا کرده است. … همه امیدم این است که بتوانیم انشاءالله هر چه سریعتر، موسیقی ایران را به رسانه ملی در ایران برگردانیم تا نسلهای مختلف ما با آثار موسیقی ایرانی، سازهای ایرانی و فرهنگ موسیقی ایران بیشتر آشنا شوند.
ایمنی و گرانی بلیت، دو دغدغه اصلی
رضایی با تأکید بر «مسئولیت اجتماعی» مدیریت، از پیگیری جدی برای دریافت «تأییدیه آتشنشانی» برای سالنهای کنسرت خبر داد و ابراز خرسندی کرد که اغلب سالنها همکاری لازم را داشتهاند. اما اعلام کرد که سالن میلاد نمایشگاهها با وجود اصرار بر استقرار ایستگاه آتشنشانی در محل، از مراجعه به سازمان آتشنشانی برای دریافت تأییدیه رسمی خودداری کرده و از اینرو مجوز برگزاری کنسرت به آن داده نشده است.
وی در خصوص گرانی بلیتها، آن را ناشی از تحولات اقتصادی و هزینهبر بودن فعالیت بخش خصوصی دانست و با بیان اینکه «فرهنگ معمولاً اولین موردی است که از سبد خانوار حذف میشود»، اعلام کرد: «ما نباید با تحت فشار قرار دادن برگزارکنندگان کنسرت… اجازه ندهیم که این صنعت رشد کند.» او تشکیل فوری صنف تهیهکنندگان موسیقی را برای دستیابی به «تعادل و عدد و رقم منطقی» در قیمتگذاری بلیتها یک ضرورت خواند.
منبع: خبرگزاری مهر (گروه هنر)
دیدگاه شما چیست؟ آیا وعده استفاده از سالنهای دولتی برای اجرای موسیقی ایرانی میتواند به توسعه این هنر کمک کند؟ به نظر شما چگونه میتوان با قانونگریزی برخی تهیهکنندگان موسیقی که مدیر دفتر موسیقی به آن اشاره کرد، مقابله نمود؟ نظرات و سؤالات خود را با ما در میان بگذارید.
